AmrutKalpa cover art

AmrutKalpa

AmrutKalpa

Written by: Anjali Nanoti
Listen for free

About this listen

 The AmrutKalpa is not just an ancient scripture; it is a timeless guide to life. Within its stories lie lessons of love, devotion, sacrifice, and truth that continue to inspire millions even today. Through the AmrutKalpa podcast series, we bring you the nectar of these divine stories – the same stories that saints, seekers, and devotees have drawn strength and wisdom from for thousands of yearsAnjali Nanoti Spirituality
Episodes
  • पौण्ड्रक आणि काशीराज उद्धार

    पौण्ड्रक आणि काशीराज उद्धार
    Oct 26 2025
    पौण्ड्रक आणि काशीराज उद्धार – अहंकाराचा अंत आणि श्रीकृष्णाचा धर्मविजयवर्णन:भागवत महापुराणातील “पौण्ड्रक आणि काशीराज उद्धार” ही कथा अहंकार, दंभ आणि देवत्वाच्या खोट्या दाव्यांचा दुर्दैवी शेवट सांगणारी अत्यंत प्रभावी कथा आहे. ही कथा आपल्याला शिकवते की, जो स्वतःला ईश्वर मानतो, त्याचा अहंकारच त्याचा नाश करतो.कथा सुरू होते पौण्ड्रक नावाच्या एका राजापासून, जो अत्यंत गर्विष्ठ आणि मूर्ख होता. तो काशीराजाचा मित्र होता आणि त्याला वाटत होते की तोच खरा विष्णू आहे. काशीराजाने त्याला अधिक प्रोत्साहन देत श्रीकृष्णाच्या विरोधात उभे केले.पौण्ड्रकाने स्वतःला “भगवान वासुदेव” घोषित केले! त्याने आपल्या अंगावर शंख, चक्र, गदा, पद्म अशी खोटी चिन्हे धारण केली आणि नकली मुकुट, नकली किरीट परिधान करून द्वारकेला दूत पाठवला. त्या दूताने श्रीकृष्णाला सांगितले –“पौण्ड्रक भगवान वासुदेव तुझ्याकडे सांगतात की तू आपली शंख, चक्र, गदा आणि इतर चिन्हे टाकून दे. तू खोटा वासुदेव आहेस!”हे ऐकून संपूर्ण सभा हसली, पण श्रीकृष्ण मात्र शांत राहिले. ते म्हणाले, “उद्या मी स्वतः येऊन त्या ‘वासुदेवाला’ दर्शन देईन.”दुसऱ्या दिवशी श्रीकृष्ण आपल्या रथावर आरूढ होऊन पौण्ड्रक आणि काशीराजावर आक्रमण करण्यास गेले. युद्ध अतिशय भीषण झाले. पौण्ड्रक आपला खोटा चक्र फेकून म्हणाला – “मी तुला मारतो!” पण श्रीकृष्णाने खरे सुदर्शनचक्र फिरवले, आणि क्षणातच पौण्ड्रकाचा अहंकार आणि देह दोन्ही नष्ट झाले.काशीराजाने हे पाहून रागाने द्वारकेवर हल्ला केला. पण श्रीकृष्णाने त्यालाही आपल्या चक्राने उद्ध्वस्त केले. त्याचे शिर कापून काशीराजाच्या द्वारात फेकले गेले. त्याचा पुत्र सुदक्षिण अत्यंत संतप्त झाला आणि एका ब्राह्मणाच्या सल्ल्याने त्याने महादेवाची उपासना केली. महादेव प्रसन्न झाले आणि त्याला “अग्निपुरुष” देऊन म्हणाले – “जोपर्यंत तू त्याचा उपयोग धर्मासाठी करशील, मी तुझ्या सोबत आहे.”पण सुदक्षिणाने त्या अग्निपुरुषाला द्वारका भस्म करण्यासाठी पाठवले. श्रीकृष्णाने त्या वेळी स्वतःचा सुदर्शनचक्र वापरून ती आग विझवली आणि सुदक्षिणाचाही अहंकार नष्ट केला.ही कथा दाखवते की,👉 अहंकार आणि खोट्या दाव्यांनी देवत्व नाही मिळत; नम्रता आणि सत्यच ...
    Show More Show Less
    13 mins
  • नृग उद्धार

    नृग उद्धार
    Oct 25 2025
    भागवत महापुराणातील “नृग उद्धार” ही कथा आपल्याला सद्भावनेने केलेले कर्म, त्यातील चुकांचे परिणाम आणि परमेश्वराची कृपा यांचा अद्भुत संगम दाखवते. ही कथा श्रीकृष्णाच्या दिव्य न्यायबुद्धीची आणि दयाळूपणाची साक्ष देते.राजा नृग हे अत्यंत परोपकारी आणि धर्मशील राजा होते. त्यांनी आपल्या आयुष्यात असंख्य ब्राह्मणांना, गुरूंना आणि यज्ञांमध्ये सहभागी लोकांना दान दिले. त्यांच्या दानशूरतेमुळे त्यांचे नाव चारही दिशांना प्रसिद्ध झाले होते. पण एका दानात झालेल्या अतिसूक्ष्म चुकीमुळे त्यांना महान परिणाम भोगावा लागला.एका दिवशी त्यांनी हजारो गाईंचे दान दिले. पण योगायोगाने, एखादी गाय जी त्यांनी एका ब्राह्मणाला दिली होती, ती दुसऱ्या ब्राह्मणाकडे पुन्हा गेली. त्या गाईवर दोन्ही ब्राह्मणांचा हक्क निर्माण झाला, आणि त्यांनी नृग राजाकडे वाद मांडला. राजा नृग यांना हे प्रकरण फार लहान वाटले, पण दोन्ही ब्राह्मणांच्या मनात शंका निर्माण झाली की राजाने अन्याय केला.या अनवधानाने झालेल्या चुकीमुळे नृग राजाला मृत्यूनंतर सरपटणाऱ्या सरड्याच्या रूपात जन्म घ्यावा लागला. ते हजारो वर्षे एका कोरड्या विहिरीत राहिले — तहानलेले, तडफडलेले, पण त्यांच्या अंतःकरणात श्रीकृष्णावरील श्रद्धा कायम होती.काळानुसार, एके दिवशी श्रीकृष्ण आणि त्यांच्या भावांसह यदुवंशी कुमार खेळताना त्या विहिरीजवळ आले. त्यांनी विहिरीत एक विशाल सरडा पाहिला, जो मनुष्याच्या डोळ्यांत पाहून जणू काही विनवणी करत होता. श्रीकृष्णाने त्या सरड्याला वर खेचले, आणि त्याच क्षणी तो तेजस्वी रूपात परिवर्तित झाला – तो म्हणजे राजा नृग!राजा नृग नम्रतेने श्रीकृष्णाला वंदन करून म्हणाले –“प्रभो, मी एक क्षुद्र चूक केली, पण तिचा परिणाम फार मोठा झाला. दान करताना शुद्ध भावनेइतकेच सावधानताही आवश्यक असते. पण तुमच्या स्पर्शाने मला मोक्ष प्राप्त झाला. तुम्हीच त्या परमेश्वराचे रूप आहात, जे सर्व प्राण्यांना मुक्ती देतात.”श्रीकृष्णाने या प्रसंगातून यदुवंशींना आणि सर्व श्रोतृवर्गाला उपदेश दिला –👉 कोणतेही कर्म करताना मन, वाणी आणि देह शुद्ध असावेत.👉 दान करताना अहंकार किंवा असावधानता टाळावी.👉 जे काही कर्म घडते, त्याचे फळ नक्कीच मिळते, पण देवाच्या कृपेने आपण त्या ...
    Show More Show Less
    14 mins
  • स्यमंतक मणी

    स्यमंतक मणी
    Oct 25 2025
    भागवत महापुराणातील “स्यमंतक मणी” ही कथा केवळ एका मौल्यवान रत्नाची गोष्ट नाही, तर ती आहे सत्य, विश्वास, आणि दैवी न्याय यांची सखोल शिकवण देणारी अमूल्य कथा.ही कथा सुरू होते सत्यभामा हिच्या पित्यापासून – सत्राजित या यदुवंशी सरदारापासून, ज्याने सूर्यदेवाची उपासना करून एक अद्भुत रत्न प्राप्त केले – स्यमंतक मणी. या रत्नातून रोज सोन्याचा वर्षाव होत असे, आणि त्यामुळे सत्राजित अहंकाराने भारावून गेला. त्याने हा मणी श्रीकृष्णाला द्यावा, असा सल्ला सर्व यदुवंशी राजांनी दिला, कारण त्या रत्नामुळे सगळ्या राज्याचा कल्याण होऊ शकला असता. पण सत्राजिताने त्यावर स्वतःचा अधिकार सांगितला.एका दिवशी सत्राजिताचा भाऊ प्रसेंन हा तो मणी घालून शिकार करायला गेला, परंतु तो परतला नाही. अफवा पसरली की श्रीकृष्णाने तो मणी घेतला आणि प्रसेंनाचा वध केला! या खोट्या आरोपाने श्रीकृष्ण अत्यंत व्यथित झाले. आपल्या निर्दोषतेचा पुरावा देण्यासाठी ते स्वतः प्रसेंनाच्या शोधात जंगलात गेले. तिथे त्यांना कळले की जांबवान या पराक्रमी भालूने प्रसेंनाचा वध करून तो मणी आपल्या गुहेत ठेवला आहे.कृष्ण आणि जांबवान यांच्यात प्रखर युद्ध झाले – ते अख्खे २८ दिवस चालले! शेवटी जांबवानाने ओळखले की हा कोणी सामान्य मानव नाही, तर श्रीरामच आहेत जे आता श्रीकृष्ण रूपाने अवतरले आहेत. त्याने मणी श्रीकृष्णाला दिला आणि आपली कन्या जांबवती हिचे विवाह श्रीकृष्णाशी केले.कृष्णाने सत्राजिताला मणी परत दिला. पण पुढे सत्राजिताचा शतदानव नावाच्या कटकारस्थानात वध झाला आणि श्रीकृष्णावर पुन्हा संशय घेतला गेला. शेवटी सत्य उजेडात आले, आणि सर्वांनी मान्य केले की श्रीकृष्ण नेहमीच धर्म आणि न्यायाच्या बाजूने उभे राहतात.ही कथा आपल्या जीवनातील एक अनमोल बोध देऊन जाते —👉 विश्वासाची ताकद – शंकेमुळे नाती तुटतात, पण सत्य कधीही लपून राहत नाही.👉 कर्तव्याची निष्ठा – आरोप झाले तरी सत्यवादी नेहमी आपली निष्ठा टिकवतो.👉 दैवी न्यायावर श्रद्धा – जेव्हा मनुष्य न्याय देऊ शकत नाही, तेव्हा दैवी न्याय आपोआप घडतो.या कथेमध्ये श्रीकृष्ण फक्त देव म्हणून नव्हे, तर एक आदर्श नेता म्हणून समोर येतात — जो समाजातील गैरसमज मिटवतो, सत्यासाठी संघर्ष करतो आणि न्यायाचा मार्ग दाखवतो.ही कथा ...
    Show More Show Less
    13 mins
No reviews yet