Episodes

  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۸ |

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۸ |
    Feb 9 2026
    سواد رسانه‌ای | سیاست، و مسئولیت شهروند#کانال_وفا #بیداری_مدنی #شهروندی #عاملیت #قدرت #ایران۱۴۰۰در اپیزود پیشین سواد رسانه‌ای گفتیم مشکل امروز ما کمبود اطلاعات نیست؛ هجوم اطلاعات است .سرعت و حجم اطلاعات که از سرعت فکر کردن ما بیشتره.گفتیم سواد رسانه‌ایمکث و تأمل است— فکر کردن پیش از واکنش.گفتیم احترام به شعور خودمان و مخاطب یعنی وقتی یک واقعه یا خبر به دست‌مان می‌رسد، به‌جای اینکه با قطعیت به‌جای مخاطب فکر کنیم، کمک کنیم سؤال بپرسد و خودش دربارهٔ آن خبر تحقیق کند.حالا یک قدم جلوتر می‌رویم. این بار به‌جای اینکه بپرسیم «این خبر درست است یا نه؟» می‌پرسیم:پشت این خبر کیه؟ کدام رسانه، کدام سیاست؟کدام رسانه، کدام سیاست؟وقتی می‌گوییم «رسانه»، فقط از یک نهاد، کانال یا شرکت حرف نمی‌زنیم؛ از یک جایگاه قدرت حرف می‌زنیم.رسانه‌های دولتی در ایراندر این رسانه‌ها سیاست از کجا می‌آید؟ از ساختاری که قدرت را متمرکز می‌بیند و خبر را ابزار مدیریت افکار عمومی می‌داند.در این فضا، خبر توضیح واقعیت نیست؛ تنظیم روایت است— یا آنچه در اصطلاح پروپاگاندا نامیده می‌شود.تحلیل‌ها هم اغلب تحلیل واقعی نیستند؛ بیشتر توضیح تصمیم‌هایی‌اند که از قبل گرفته شده‌اند.رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران (دیاسپورا)اینجا صورت سؤال عوض می‌شود، اما اصل سؤال حذف نمی‌شود.سیاست از کجا می‌آید؟ از دولت‌ها؟ از اسپانسرها؟ از رقابت برای دیده‌شدن؟ یا از بازار جلب توجه مخاطب؟خیلی وقت‌ها تحلیل‌ها جای خودشان را می‌دهند به پیش‌بینی‌های هیجانی، فال‌بینی سیاسی، و تیترهایی که بیشتر «امید یا ترس» می‌فروشند تا فکر کردن و فهم موضوع.چرا تحلیل به فال‌بینی تقلیل پیدا کرده؟چون تحلیل واقعی هزینه دارد: دقت، تردید، و پذیرش ندانستن.فال‌بینی اما سریع است، جذاب است، و مسئولیت نمی‌خواهد.وقتی رسانه— چه داخل، چه خارج— خودش را پاسخ‌گو به «شهروند» نمی‌داند، تحلیل تبدیل می‌شود به نوعی نمایش.و اینجاست که سواد رسانه‌ای دیگر فقط تشخیص خبر جعلی نیست؛ بلکه تشخیص نیت، جایگاه، و منطق روایت هم هست.تبِ «رسانهٔ مستقل»این سال‌ها خیلی‌ها از لزوم داشتن «رسانهٔ مستقل» حرف می‌زنند.به‌ویژه کسانی که نه در رسانه‌های داخل ایران صدا دارند، نه در رسانه‌های مطرح دیاسپورا، به این نتیجه رسیده‌اند که باید رسانهٔ مستقل خودشان را بسازند.این خواست قابل فهم است؛ از دل حذف‌شدگی می‌آید، نه لزوماً از قدرت‌طلبی یا جاه‌طلبی.اما اینجا یک مکث لازم است.می‌گوییم «ما رسانهٔ مستقل می‌خواهیم»؛ کدام «ما»؟ مستقل از چی؟رسانهٔ مستقل یعنی چه؟رسانهٔ مستقل به‌معنای «وابسته نبودن» نیست؛ با حذف وابستگی تعریف نمی‌شود؛ با پذیرش مسئولیت و پاسخ‌گویی معنا پیدا می‌کند.در عمل، رسانه‌ای مستقل محسوب می‌شود که در برابر شهروند پاسخگو باشد . در غیر این صورت، وابستگی همیشه به یک شخص، یک گروه، یا منافع و اهداف آن‌ها باقی می‌ماند.این گروه‌ها خودشان با هم تضاد منافع، تضاد روایت، و دست‌کم اختلاف چشم‌انداز دارند.پس رسانه‌ای که برای یک صدا ساخته می‌شود، ناخواسته صدای دیگری را حذف می‌کند؛ و چیزی به نام «رسانهٔ کاملاً مستقل» عملاً شکل نمی‌گیرد— مگر اینکه ماهیت رسانه به رسانه‌ای پاسخ‌پذیر و شهروند‌محور ...
    Show More Show Less
    9 mins
  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۷ |

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۷ |
    Feb 8 2026

    روایت ما | آرش راد

    روایت ما | آرش راد۲۲ ژانویه ۲۰۲۶این بخش از مصاحبه آرش راد از مصاحبه کامل او در «وفا و دوستان»‌ انتخاب شده تا روایت او را از زبان خودش بشنویم، صفحات آرش راد:YouTube: / @arashrod Instagram: / arashr0d راه‌های ارتباط با وفا مستقیم:X (Twitter):https://x.com/vafamostaghimInstagram: / vafamostaghim Facebook: / vafamostaghim

    Show More Show Less
    32 mins
  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۶ |

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۶ |
    Feb 7 2026

    وفا و دوستان | آرش راد۲۲ ژانویه ۲۰۲۶در «وفا و دوستان»کنار هم می‌نشینیمبرای شنیدن صدای همدیگه؛روایت‌هایی انسانیبرای بیداری مدنیو حفظ حافظه‌ جمعی.در این قسمت از «وفا و دوستان»، میزبان آرش راد، خبرنگار و مستندساز مستقل ساکن لس‌آنجلس آمریکا هستیم.آرش راد سابقه‌ فعالیت حرفه‌ای در بخش فیلم‌برداری بیش از ۵۰ فیلم سینمایی با کارگردانان و فیلم‌برداران مطرح سینمای ایران را در کارنامه دارد.او همچنین بیش از ۲۰ سال با شبکه‌های خبری مختلف از جمله صدای آمریکا، بی‌بی‌سی و ایران اینترنشنال به‌عنوان خبرنگار، فیلم‌بردار مستقل و تدوینگر در آمریکا همکاری داشته است.در کنار فعالیت‌های خبری، آرش راد سازنده‌ی بیش از ۲۰۰ مجموعه مستند در حوزه‌های فرهنگی، هنری و موضوعات اجتماعی بوده است.از پروژه‌های شاخص اخیر او می‌توان به مجموعه مصاحبه‌هایی با فرزندان کشته‌شدگان و فرزندان زندانیاندز دوران جمهوری اسلامی اشاره کرد؛ پروژه‌ای که همچنان ادامه دارد و بر ثبت روایت‌های شخصی و تاریخ شفاهی تمرکز دارد.
    صفحات آرش راد:YouTube: / @arashrod Instagram: / arashr0d راه‌های ارتباط با وفا مستقیم:X (Twitter):https://x.com/vafamostaghimInstagram: / vafamostaghim Facebook: / vafamostaghim

    Show More Show Less
    44 mins
  • Canal-e Vafa | | کانال وفا | اپیزود ۵

    Canal-e Vafa | | کانال وفا | اپیزود ۵
    Jan 31 2026
    بیداری مدنی | عاملیت فردیهمراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید.در اپیزود قبل گفتیم که شهروندی بدون عاملیت فردی در حد قانون، شعار یا یک موقعیت حقوقی باقی می‌ماند. و گفتیم شهروندی بستر اجتماعیِ تحقق عاملیت فردی است.حالا وقتش رسیده خودِ این مفهوم را دقیق‌تر باز کنیم: عاملیت فردی.عاملیت دقیقاً یعنی چی؟ و چرا با وجود این‌همه نارضایتی، این‌همه آگاهی، این‌همه تجربهٔ تاریخی، باز هم احساس می‌کنیم نقش ما در تغییر کم‌رنگ، فرسوده یا بی‌اثر شده؟عاملیت چه هست و چه نیستاول شاید بد نباشه چند تا سوءتفاهم رو کنار بزنیم.عاملیت صرفاً نارضایتی نیست. صرفاً اعتراض نیست. صرفاً خشم، هیجان یا واکنش لحظه‌ای هم نیست.عاملیت یعنی توانِ تصمیم آگاهانه، پذیرش مسئولیت و کنش معنادار در زندگی فردی و جمعی. یعنی فرد خودش را فقط «متأثر» از شرایط نمی‌بیند، بلکه خودش را «فاعل» می‌داند؛ کسی که - حتی در محدودیت - می‌تواند انتخاب کند، موضع بگیرد و مسئول پیامد انتخابش باشد.چرا نارضایتی لزوماً به عاملیت تبدیل نمی‌شودیکی از چالش‌های رایج این است که فکر می‌کنیم هر جا نارضایتی بالا رفت، عاملیت هم خودبه‌خود شکل می‌گیرد.اما تجربه در ایران و جاهای دیگر چیز دیگه‌ای رو نشان می‌دهد.نارضایتی می‌تواند به عاملیت منجر شود، اما می‌تواند به فرسودگی، بی‌حسی یا تخلیهٔ موقت هم ختم شود.وقتی فرد بارها اعتراض می‌کند اما تغییری تجربه نمی‌کند؛ وقتی صدا هست اما شنیده نمی‌شود؛ وقتی کنش هست اما افق و معنا ندارد؛ عاملیت کم‌کم تحلیل می‌رود.فرسایش عاملیتعاملیت معمولاً ناگهان از بین نمی‌رود. فرسوده می‌شود.با تکرار شکست‌ها، با تجربهٔ بی‌اثر بودن، با شکاف میان امید و واقعیت.و این‌جاست که انسان ناراضی به‌جای کنش آگاهانه، به واکنش‌های مقطعی، سکوت‌های طولانی یا انفجارهای کوتاه‌مدت پناه می‌بره.در یکی از مقاله‌هایی که دربارهٔ بیداری مدنی و عاملیت در پروژه ایران ۱۴۰۰ بر همین نکته تأکید شده: این‌که آگاهی و نارضایتی اگر به کنش معنادار نرسند، خودشان می‌توانند به عامل فرسایش عاملیت تبدیل شوند.عاملیت فردی بدون بستر اجتماعیاینجا دوباره به همان نقطه‌ای می‌رسیم که در اپیزودهای قبل گفتیم.عاملیت فردی بدون بستر اجتماعی و نهادی، دوام نمی‌آورد.فرد ممکنه برای مدتی آگاه باشد، مسئولیت‌پذیر باشد و حتی هزینه بدهد؛ اما اگر این کنش در یک فضای جمعیِ قابل اتکا تجربه نشه، عاملیت به‌تدریج به خستگی و وازدگی تبدیل می‌شه.به همین دلیله که عاملیت فردی و شهروندی از هم جدا نیستند.نسبت عاملیت و شهروندیعاملیت، موتور شهروندی است. و شهروندی،l بستر اجتماعیِ عاملیت.عاملیت بدون شهروندی پراکنده، فرساینده و گاه پرهزینه است. و شهروندی بدون عاملیت به اطاعت، تکراری بی‌روح ختم می‌شود.بیداری مدنی در همین نقطه معنا پیدا می‌کند: جایی که فرد نه فقط بیدار، بلکه قادر به کنش آگاهانه، مسئولانه و معنادار باشد.شاید مسئلهٔ امروز ما کمبود آگاهی نباشد. کمبود خشم یا نارضایتی هم نباشد.شاید مسئلهٔ اصلی، فرسایش عاملیت فردی باشد.عاملیتی که در غیاب بستر اجتماعی، در نبود اعتماد، و زیر فشار تکرار ناکامی‌ها آرام‌آرام تحلیل رفته است.در اپیزود بعد، به این پرسش می‌پردازیم که: عاملیت فردی چطور می‌تواند به کنش جمعی تبدیل شود...
    Show More Show Less
    7 mins
  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۴

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۴
    Jan 27 2026

    کانال وفا | اپیزود ۴ | سواد رسانه‌ای | تفکر پیش از واکنش


    چرا امروز بیش از همیشه به سواد رسانه‌ای نیاز داریم؟در این اپیزود از «کانال وفا»سواد رسانه‌ای را نه به‌عنوان یک مهارت فنی،بلکه به‌عنوان بخشی از بیداری مدنی بررسی می‌کنیم. بیداری مدنی فقط کنش جمعی یا شعار سیاسی نیست؛فرایندی تدریجی استبرای بازسازی معنا، اعتمادو مسئولیت فکر کردن.در جهانی که سرعت از دقت جلو زدهو الگوریتم‌ها هیجان رابیش از حقیقت پخش می‌کنند،سواد رسانه‌ای یعنیمسئولیت فکر کردن رانه به رسانه‌ها بسپاریمو نه از آن فرار کنیم.این اپیزود دعوتی استبه مکث،به پرسش پیش از قضاوت،و به احترام گذاشتنبه شعور خودمان و دیگران.برای زخم‌ها، برای هم.بازسازی جامعه مدنیاز شنیدن همدیگرو بازسازی اعتماد آغاز می‌شود.
    Show More Show Less
    8 mins
  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۳

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۳
    Jan 23 2026

    بیداری مدنی | تجربه شهروندی

    چرا شهروندی در ایران جا نیفتاده؟ چرا به تجربه‌ای پایدار تبدیل نشده؟ و چرا هنوز یک مسئله است؟

    لینک یوتوب ویدیو در کانال وفا

    سایت پروژه ایران ۱۴۰۰

    #کانال_وفا #بیداری_مدنی #شهروندی

    From Mashruteh to Civic Reawakening: The Constitutional Revolution’s Enduring Legacy in Iran
    Show More Show Less
    11 mins
  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۲

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۲
    Jan 19 2026
    بیداری مدنی | شهروندیدر مقدمه بیداری مدنی گفتیم که قرار نیست نسخه بپیچیم یا پاسخ‌های فوری ارائه کنیم؛ قرار است تأمل کنیم،‌ مکث کنیم، بیشتر بپرسیم با هم فکر کنیم، ومفاهیم را دقیق‌تر بررسی کنیم.در این اپیزود، می‌خواهم از یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم شروع کنم؛ مفهومی که اگر درست فهمیده نشه خیلی از بحث‌های بعدی ما از همین ابتدا دچار سوءتفاهم میشه:شهروند کیست؟ و مهم‌تر از آن: قدرت و حاکمیت، اعتبارشون رو از کجا می‌گیرند؟وقتی از «شهروندی» حرف می‌زنیم، داریم از مفهومی صحبت می‌کنیم که سال‌هاست در علوم سیاسی و فلسفه‌ی سیاسی مطرحه.در این سنت فکری، شهروند فقط صاحبِ حق نیست. شهروند، نقش داره. مسئوله. و در زندگی عمومی مشارکت میکنه.شهروندی یعنی حضور آگاهانه، پاسخ‌گویی، و پذیرش مسئولیت در برابر جامعه.این نگاه، در سنت‌های مختلف فکری درباره‌ی عاملیت و مسئولیت به‌صورت‌های گوناگون مطرح شده و به‌تدریج شکل گرفته و جا افتاده. تنها بک مفهوم جهانی نیست و در تجربه ایران و ایرانی هم معنا دارهیکی از بازخوانی‌ها و باربینی‌های اخیر در سایت پروژه ایران ۱۴۰۰ کتاب اخیر آرام حسامی دو سه کلمه است که پادکست صوتیش هم در سایت هست. در این نوع نگاه حاکمیت از آن فرده. قدرت و حاکمیت، در اصل متعلق به دولت یا نهادها نیست.مشروعیت، که من در ادامه از آن به عنوان اعتبار و مقبولیت قدرت، اشاره می کنم، از فردِ صاحبِ خرد و وجدان شروع می‌شود.از انسانی که میتونه داوری اخلاقی کنه، مسئولیت بپذیره، و آگاهانه تصمیم بگیره.در این چارچوب، اعتبار و پذیرش اجتماعیِ قدرت از بالا نازل نمیشه بلکه. از پایین می‌جوشد. نه فرمانروا منشأ معناست، و نه حتی اکثریتی که بدون اندیشه تصمیم می‌گیره. فردِ خودآگاهه که منشأ معنا، اعتبار و پذیرش اجتماعی میشه.اما اگر اعتبار قدرت، از فرد شروع میشه این اعتبار کجا و چگونه در زندگی جمعی معنا پیدا می‌کنه؟پاسخ، در مفهوم شهروندی نهفته است.شهروندی، در این چارچوب، نه فقط رأی دادن است و نه صرفاً اعتراض کردن.و فقط یک موقعیت حقوقی هم نیست.شهروندی، بستر اجتماعیِ تحقق عاملیت فردی است.فضایی که در اون فرد می‌تواند کنش کنه، گفت‌وگو کنه، مسئولیت بپذیره، و اراده‌ی اخلاقی‌اش رو در عرصه‌ی عمومی به کار بگیره.بدون این بستر، عاملیت فردی در حد یک ایده‌ی زیبا اما انتزاعی باقی می‌مانه. شهروندی، نه فقط با نهاد ساخته می‌شه و نه فقط با نیت خوب.دو پیش‌نیاز اساسی دارد:اول، پیش‌نیاز درونی و اخلاقی. فرد باید خودآگاه باشه، مسئولیت‌پذیر باشه، و در گفت‌وگو با وجدان خودش زندگی کنه.دوم، پیش‌نیاز اجتماعی و نهادی. جامعه باید ساختارهایی داشته باشه برای مشارکت، برای شفافیت، و برای پاسخ‌گویی.اگر یکی از این دو نباشه، دیگری هم دوام نمی‌آره.میشه این‌طور جمع‌بندی کرد:عاملیت فردی بدون شهروندی، موثر نیست و شهروندی بدون خودآگاهی فردی، به اطاعت جمعی بدل میشه.پس شهروندی، نه فقط یک ابزار سیاسی، بلکه صورت اجتماعی و تمدنیِ عاملیت انسانی است.و به همین دلیله که در پروژه‌ی ایران ۱۴۰۰، نتیجه‌گیری و خرد جمعی پژوهشگران از شهروندی به‌عنوان پایه‌ی اخلاقی دموکراسی یاد میکنه، نه صرفاً سازوکار فنی آن.در اپیزود بعد، به تجربه‌ی تاریخی ایران برمی‌گردیم و می‌پرسیم چرا با وجود سابقه‌ی طولانی...
    Show More Show Less
    7 mins
  • Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۱

    Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۱
    Jan 15 2026

    بیداری مدنی | مقدمه

    وقتی از بیداری مدنی صحبت می‌کنیم،نه از یک شعار سیاسی،نه از یک جریان منسجم،بلکه از فرایندی تدریجی وعمیق حرف می‌زنیم.فرایندی که در اون مردم،در برابر تداوم کاهش مشروعیت نهادها و مؤسسات،به بازسازی معنا و مشارکت اجتماعی فکر می‌کننو عاملیت خودشون را فراتر از اعتراض صرف،به سمت کنش آگاهانه، اخلاق‌محور ومسيولیت‌پذیر می‌برن. در جهانی که بحران نئولیبرالیسم و تمرکز قدرت،هم‌زمان فضای نهادهای مدنی را تضعیف می‌کنن،بیداری مدنی دعوتی‌ست به بازاندیشی در رابطه‌ی میان شهروند و قدرت، بازسازی اعتماد،و تصور راه‌هایی تازه برای هم‌زیستی، مشارکت و مسئولیت جمعی.

    https://x.com/vafamostaghim

    https://www.instagram.com/vafamostaghim/

    https://www.facebook.com/vafa.mostaghim/
    Show More Show Less
    4 mins