Grip op de Chaos Podcast cover art

Grip op de Chaos Podcast

Grip op de Chaos Podcast

Written by: Rens de Jong & Pepijn van Dijk
Listen for free

We leven in een wereld van kantelpunten: technologie, klimaat, macht, alles grijpt in elkaar. Elke maandag ontrafelen Rens de Jong en Pepijn van Dijk de grote veranderingen van nu. Met nieuws, verhalen, interviews en tips krijg je grip op de wereld van morgen.


© 2026 Grip op de Chaos Podcast Economics Politics & Government
Episodes
  • Grip op de Chaos #92: De AI-muur tussen VS en China, Europa's stroomfile en benzine in Russische vliegtuigen

    Grip op de Chaos #92: De AI-muur tussen VS en China, Europa's stroomfile en benzine in Russische vliegtuigen
    Jun 29 2026
    Send us Fan MailRens en Pepijn sluiten het seizoen af met een wereld die nét niet uit elkaar valt. Amerika gooit de deur dicht voor zijn eigen AI-modellen, China kopieert ze gewoon en zet ze open en downloadbaar op internet, en AI-godfather Yoshua Bengio waarschuwt intussen dat we het hele ding verkeerd om bouwen. Europa staat ondertussen vast in de aansluitwachtrij van het stroomnet, waar in 2024 voor 7,2 miljard euro aan groene stroom de prullenbak in ging. In Den Haag probeert een opvallend jonge minister de stikstofknoop te ontwarren met doelsturing in plaats van Haagse stalvoorschriften, terwijl buiten de hittegolf duizend Fransen het leven kost en wij ons hardop afvragen of dit het kantelpunt is. En o ja: Trump sloot een miljardendeal in oorlogsmetaal waar zijn zonen toevallig aan verdienen, en Rusland kiept autobenzine in zijn vliegtuigen. Daarna: hoofd leeg, zomerstop, 7 september weer terug.De nieuwe AI-koude oorlog: VS versus ChinaDe VS hield de release van een krachtig OpenAI-model tegen voor niet-Amerikanen, twee weken na het verbod op Mythos. China antwoordt met Z.ai: een gedistilleerde versie van Anthropic 4.8 en GPT 5.5, open-weighted, downloadbaar en even goed in hacken. The VergeYoshua Bengio (Turing Award, meest geciteerde computerwetenschapper) pleit voor Scientist AI: niet trainen om mensen te pleasen, maar om claims over de wereld te beoordelen. Eerlijkheid inbouwen vanaf dag één, net als passieve veiligheid in moderne kernreactoren. Zijn non-profit: LawZeroEuropa's energie-file en het Grids PackageBijna de helft van de Europese stroom is hernieuwbaar, maar het net is gebouwd voor één centrale en eenrichtingsverkeer. 375 gigawatt aan projecten staat in de wachtrij, meer dan de hele Europese windcapaciteit. In 2024 ging 7,2 miljard euro aan groene stroom verloren.Het Grids Package: vergunningen van vijf à tien jaar naar maximaal twee, acht energy highways (Bornholm Energy Island, Harmony Link, Great Sea Interconnector) en 1,2 biljoen euro tot 2040. De bottleneck zit niet in Brussel, maar in nationale uitvoering.En Bulgarije is het nieuwe Hongarije: premier Radev blokkeert het 21e EU-sanctiepakket tegen Rusland. EUobserverStikstofplannen: van middelsturing naar doelsturingHet kabinet wil de uitstoot in 2035 drastisch omlaag: boeren 46% minder, industrie en mobiliteit 50%. Tweederde komt van koeien. Minister Jaimi van Essen zet zones in rond natuurgebieden en wil supermarkten laten meebetalen aan afzet.De echte verschuiving: doelsturing. Den Haag schrijft niet langer de stal of techniek voor, maar stelt de norm per grondsoort en laat boeren, onderzoekers en ondernemers het oplossen. Brandstof voor landbouwinnovatie in een land dat na de VS de grootste landbouwexporteur ter wereld is.De hittegolf en klimaatveranderingWorld Weather Attribution: deze Europese hittegolf was vijftig jaar geleden vrijwel onmogelijk. Frankrijk telde zo'n 1.000 extra sterfgevallen, Spanje 108 in vier dagen, vooral 65-plussers. Europa is goed voor 36% van alle hittegerelateerde sterfte wereldwijd.In Nederland nog geen oversterftecijfers, wel zinderende nachten die honderd keer vaker voorkomen dan in 2003 en een recordhoge natteboltemperatuur. Plus het airco-dilemma: koelen warmt de wereld verder op. Het Nationaal Hitteplan via RIVMTrump, wolfraam en familiebelangenTerwijl de VS met Kazachstan onderhandelde over een van 's werelds grootste wolfraamreserves, verdienden de zonen van Trump en handelsminister Lutnick al aan diezelfde deal. Dominari Securities nam een belang van 20%, Cantor Fitzgerald haalde 210 miljoen op. De NYT telde veertien bedrijven met familiebanden en federale steun, samen goed voor meer dan 8,9 miljard dollar.Ruslands brandstoftekortDoor de oorlog, het conflict met Iran en steeds effectievere Oekraïense droneaanvallen op raffinaderijen overweegt Rusland gewone autobenzine te gebruiken in lichte vliegtuigen. Lager octaangehalte, hoger risico op motorklop en explosies. Yahoo NewsTips en sidequests voor de zomerKijken: het nieuwe seizoen van The Bear en Rivals. Lezen: Jaknikker van Peter Buwalda en Een haas in huis van Chloe Dalton.Rens' tip tegen de eeuwige deadlinemodus: sidequests. Kleine zijmissies zonder doel, zonder LinkedIn, zonder dat ze hoeven te slagen. Leer een goocheltruc, bak een brood, bel iemand die je een jaar niet sprak. 28 side quests worth takingDe meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.
    Show More Show Less
    52 mins
  • Grip op de Chaos #91: Trumps scheldkanonnade, Oekraïense drones en Harm Edens over klimaathoop

    Grip op de Chaos #91: Trumps scheldkanonnade, Oekraïense drones en Harm Edens over klimaathoop
    Jun 22 2026

    Send us Fan Mail

    Rens en Pepijn beginnen vrolijk, want Brobbey scoorde twee keer en deed alsof hij dat allang had zien aankomen.

    Daarna glijden we af naar de wereld zoals die echt is. Nederland blijkt stiekem een militair zwaargewicht: bijna een miljard euro aan drones, en volgens Oekraïne goed voor tachtig procent van de Russische verliezen aan het front.

    Trump roept ondertussen door de telefoon dat hij Iran van de kaart veegt, terwijl Vance een paar honderd kilometer verderop met diezelfde Iraniërs aan de onderhandeltafel zit.

    In Groot-Brittannië duwt Andy Burnham premier Starmer naar de uitgang, alweer de zevende premier in tien jaar, en niemand die nog gelooft dat een nieuw gezicht het probleem van centrumlinks oplost.

    En dan is er nog dat onderzoek: driekwart van de mensen schrijft een fout AI-antwoord klakkeloos over alsof het van henzelf komt. We besteden denken dus uit. Systeem 3 anyone?

    Presentator Harm Edens schuift aan om uit te leggen welk verhaal we nodig hebben om dit alles nog de goede kant op te sturen.

    De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

    Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.
    Show More Show Less
    54 mins
  • INTERVIEW: Harm Edens. Over grondstoffen, het leven op vier planeten en bestaat het overtuigende klimaat-verhaal? ⭐ (aanrader)

    INTERVIEW: Harm Edens. Over grondstoffen, het leven op vier planeten en bestaat het overtuigende klimaat-verhaal? ⭐ (aanrader)
    Jun 22 2026

    Send us Fan Mail

    Wij schuiven aan bij Harm Edens. Je kent hem van Dit was het Nieuws en The Green Quest bij BNR, maar hij is ook al dertig jaar bezig met het klimaat. Harm laat tegenwoordig hele theaterzalen twee uur lang diep in hun stoel zakken.

    De boodschap is dan ook niet vrolijk: de aarde kookt, de grondstoffen raken op, en we leven met z'n allen alsof we vier planeten in de achterzak hebben. Toch brengt hij het met veel humor.

    Opgeven doet hij niet: hij gelooft in verhalen die wél aanslaan, in systemische verandering en in de vraag of jij morgen de lef hebt om eerlijk naar je eigen leven te kijken.

    En die twee keer per jaar naar Bali? Daar moeten we het inderdaad even over hebben.

    Ontzettend leuk en energiek gesprek. Aanrader, al zeggen we het zelf.

    De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

    Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.
    Show More Show Less
    44 mins
adbl_web_anon_alc_button_suppression_t1
No reviews yet