Cenzura, blokady internetu i prawie dwumilionowa Junarmia, w której młodzież i dzieci uczą się na czas składać karabin Kałasznikowa. To obraz współczesnej Rosji ‑ militarystycznej hybrydy państwa autorytarnego i neototalitaryzmu. Czy w kraju, w którym wyjazd na front dla mieszkańców głubinki oznacza zarobek większy niż przez całą resztę życia, zaglądająca do Moskwy wojna może jeszcze wywołać realne społeczne zmiany? A może gniew jej mieszkańców obróci się znów ‒ wbrew logice ‒ przeciw Ukraińcom?

O współczesnych absurdach rosyjskiego państwa opowiada Alice Lugen, autorka książki „Imperium gniewu. Paradoksy putinowskiej Rosji”. Pyta Maks Walewski

(Fot. Misha Yurov on Unsplash)

Jeszcze rok temu prezydent Tokajew wygłaszał w dzień ofiar sowieckich represji uroczyste przemówienie. W tym roku przy ścianie pamięci nie pojawił się nikt z władz, a polskim gościom zasugerowano, by kwiaty dyskretnie zostawili w środku. Czy tegoroczna cisza to sygnał zwrotu w kazachstańskiej polityce pamięci — czy może ostrożność wobec Moskwy? I czemu u nas nikt tego nie zauważył, choć w tej samej ziemi leżą polscy zesłańcy? Badaczka pamięci o represjach dr hab. Zuzanna Bogumił z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego wróciła właśnie z Kazachstanu. O szczegóły pyta Maks Walewski

(00:00) Inna kultura pamięci

(05:09) Pamięć pod kontrolą państwa

(13:42) W muzeum represji wystarczy pusta sala

(22:45) Kazachstan woli milczeć o represjach?

(30:46) Wenecja, Memoriał i rozbita pamięć

(41:42) Po co Rosji podzielona pamięć

(Fot. forzaalisherka on Unsplash)

W ciągu trzech dekad poziom Morza Kaspijskiego spadł o prawie trzy metry, a brzeg cofnął się o dziesiątki kilometrów. Dawne wioski rybackie leżą dziś z dala od wody, a mieszkańców niepokoją piaskowo-solne burze. Czy Kaspij czeka scenariusz zbliżony do Morza Aralskiego? Rozmawia Maks Walewski z Kiryłem Osinem, dyrektorem kazachskiej organizacji ekologicznej Eko Mangystau