W grudniu 2025 reżim Łukaszenki zwolnił kolejnych 123 więźniów politycznych ‒ w tym liderów protestów z 2020 roku. Za kratkami wciąż pozostaje jednak ponad 1100 osób, a machina represji nie zwalnia. Zmienia się za to jej oblicze: rozpoznawanie twarzy, analiza nagrań z protestów przy pomocy AI i monitoring komunikatorów to białoruska codzienność. Razem tworzą system inwigilacji, w którym nawet polubienie „niewłaściwego" posta może skończyć się wizytą zamaskowanych funkcjonariuszy.

Jak naprawdę wygląda życie pod cyfrową kontrolą Łukaszenki? O tym Maks Walewski rozmawia z Rusłanem Szoszynem ‒ dziennikarzem działu zagranicznego „Rzeczpospolitej”, autorem książki „Lodołamaczka. Swiatłana Cichanouska”.

Powstały w latach trzydziestych jako tajne ośrodki radzieckiego Ministerstwa Obrony i aż do lat dziewięćdziesiątych nie było ich na mapach. Początkowo zajmowały się bronią biologiczną, ale po II wojnie światowej przekształciły się w serca programu jądrowego i kosmicznego ZSRR. Dziś rosyjskie miasta zamknięte ‒ ZATO ‒ znów pracują pełną parą.

Kto i w jakich warunkach mieszka w miastach zamkniętych? Czy należy obawiać się powrotu do badań nad bronią biologiczną? I dlaczego Rosjanom nie przeszkadza, że część ich kraju pozostaje niedostępna nawet dla nich samych? O tym Maks Walewski rozmawia z Alice Lugen, autorką książki „ZATO. Miasta zamknięte w Związku Radzieckim i Rosji”

Nie są ani pełnoprawnymi obywatelami, ani obcokrajowcami. Ich status pozostaje jedną z bardziej problematycznych spuścizn po rozpadzie ZSRR. Kim są „nieobywatele” na Łotwie i w Estonii? Dlaczego do tej pory ponad 200 tysięcy mieszkańców nie uzyskało żadnego obywatelstwa i jak wpływa to na życie polityczne państw bałtyckich?

O szczegółach Maks Walewski rozmawia z dr hab. Aleksandrą Kuczyńską-Zonik z Instytutu Europy Środkowej i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego